بحران سالمندی نخواهیم داشت، گفتگویی با دکتر محمد میرزایی

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه آرمان، 30 اردیبهشت ماه 1397.

امروز روز ملّی جمعیّت است، سیاست‌های جمعیّتی ایران در سال‌های بعد از انقلاب اسلامی دستخوش تغییرات بسیار زیادی بوده و در هر برهه‌ای جمعیّت‌شناسان در تلاش بودند با همکاری مدیران و دولتمردان سیاست‌های درست جمعیّتی را در اختیار آنها قرار دهند تا بتوان با سیاست‌های درست جمعیّتی در راستای توسعه گام برداشت. محمّد میرزایی، استاد جمعیّت‌شناسی دانشگاه‌ تهران در گفت‌وگو با «آرمان» در ارتباط با مسائلی مانند بحران سالمندی و رشد جمعیّتی در ایران می‌گوید: «مبحثی تحت‌عنوان بحران سالمندی در آینده نداریم، احتمالاً در ارتباط با حضور ۱۶‌درصدی سالمندان در دهه‌ی آینده در کشور دچار چالش خواهیم شد، امّا این چالش‌ها قابل‌حل هستند. بحران اصلی جوانان دهه‌ی شصتی هستند که امروز نیازمند مسکن و اشتغال‌اند. بنابراین، بهتر است مسئولان از منفی‌بافی در ارتباط با آینده دست بردارند و با توجّه به رشد ‌جمعیّتی معقول به فکر ایجاد اشتغال و ساخت مسکن و تأمین نیازهای ‌اوّلیه‌ی متولّدان این دهه باشند. در صورت پاسخ‌دهی به نیازهای متولّدان دهه‌ی ۶۰ آنها بیش از گذشته کشور را در مسیر توسعه و پیشرفت قرار می‌دهند و زمینه را برای پیشرفت و توسعه‌ی همه‌جانبه‌ی کشور فراهم می‌کنند، اقداماتی که کشور همواره به آنها نیازمند است».

ادامه نوشته

سالخوردگی جمعیّت پیامد گریزناپذیر تجربه‌ی گذار جمعیّت‌شناختی است، گفتگویی با دکتر حاتم حسینی

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت دموگرافی، http://www.demography.ir.

سالخوردگی جمعیّت فرایندی طبیعی و برساخته از تجربه‌ی گذار جمعیّت‌شناختی است. متأسّفانه، در سال‌های اخیر برخی با بزرگنمایی ظهور و بروز آن به‌عنوان یک رویداد جمعیّتی غیرعادّی، این باور را در جامعه القاء کرده‌اند که کشور با یک بحران جمعیّتی مواجه شده است! در نتیجه، موضوع اخیر مستمسکی شد برای غفلت از فرصت طلایی و تاریخی دریچه‌ی جمعیّتی و ناکامی در بهره‌برداری از قابلیّت‌های بالقوّه‌ی آن و نیز توجیه عملکرد ضعیف دولت‌ها در ایجاد فرصت‌های شغلی جدید. حامیان افزایش موالید، تنها راه‌حلّ ممکن برای مقابله با آثار و پیامدهای ناشی از پدیده‌ی سالخوردگی جمعیّت را افزایش باروری می‌دانند. افزایش موالید اگرچه تا حدودی نسبت سالخوردگان در جمعیّت را کاهش می‌دهد ولی تغییری در جهت کاهش شمار سالخوردگان ایجاد نمی‌کند. بنابراین، به جای شتابزدگی در سیاست‌گذاری، باید طوری عمل کنیم که از طرفی از دریچه‌ی جمعیّتی نهایت استفاده را در جهت رشد و توسعه‌ی کشور ببریم و انفجار جمعیّتی را به پاداش جمعیّتی تبدیل کنیم. از سوی دیگر، ‌استراتژی‌های مناسبی برای ارتقای سطح باروری به‌منظور جلوگیری از تهدیدهای بالقوّه‌ای آن به‌کار بگیریم. آنچه در ادامه می‌خوانید، گفت‌و‌گوی بسنا با دکتر حاتم حسینی دانشیار جمعیّت‌شناسی دانشگاه بوعلی سینا و مدیر دفتر منطقه‌ی غرب انجمن جمعیّت‌شناسی ایران است.

 

ادامه نوشته

رشد کمّی و کیفی جمعیّت در گرو رونق و عدالت اقتصادی، گفتگویی با دکتر محمدجلال عباسی شوازی

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه اطلاعات، 7 خردادماه 1397.

بخش مهمّی از توسعه‌ی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جوامع در اثر سیاست‌گذاری‌ها و اهداف مرتبط با جمعیّت شکل می‌گیرد. جمعیّت‌شناسان با تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم بر رشد و حرکت جمعیّت به‌دنبال دستیابی به اهداف برنامه‌ریزی‌شده‌اند. این برنامه‌ریزی‌ها که می‌تواند بر توزیع سنّی، جنسی، الگوهای زناشویی، سلامت و توزیع جغرافیایی افراد یک کشور تأثیر بگذارد، زیرمجموعه‌ی سیاست‌های رفاه اجتماعی در کشورهاست. اهمیّت برنامه‌ریزی‌های جمعیّتی موجب شده است تا سازمان ملل هم از سال ۱۹۶۳ هر پنج سال یک‌بار دیدگاه‌ها و سیاست‌های جمعیّتی دولت‌ها را گردآوری و اهداف توسعه‌ای بین‌المللی توافق‌شده را دیده‌بانی کند و داده‌ها را در پایگاه داده‌های سیاست‌های جمعیّتی جهانی قرار دهد. در کشور ما نیز سیاست‌گذاری جمعیّتی با توجّه به شرایط اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و … برنامه‌ریزی و به‌کار گرفته می‌شود. افزایش جمعیّت در سال‌های آغازین انقلاب و تشویق به فرزندآوری کم‌تر در دهه‌های بعدی، از جمله این سیاست‌گذاری‌ها بوده‌اند. در سال ۱۳۹۶ مؤسّسه‌ی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصّصی جمعیّت کشور در پژوهشی به بررسی روند تحوّلات جمعیّتی و تحلیل ابعاد مختلف پویایی جمعیّت در کشور پرداخت و تصویری از وضع موجود و تحوّلات آینده‌ی جمعیّتی کشور ارائه کرد. آنچه از نظر می‌گذرانید، گفت‌وگوی دکتر محمّدجلال عبّاسی شوازی، استاد جمعیّت‌شناسی دانشگاه تهران و رئیس مؤسّسه‌ی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصّصی جمعیّت کشور با روزنامه‌ی اطّلاعات است.

ادامه نوشته