اجرای «سیاست های کلی جمعیت»؛ راه حل چالش های جمعیتی، در گفتگو با کارشناسان جمعیت

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) http://www.irna.ir/fa/News/81329276/

 

تهران-ایرنا-جمعیت شناسان کشور بر این باورند که اجرا شدن دقیق و نه گزینشی سیاست های کلی جمعیت که چند ماه پیش از طرف رهبر معظم انقلاب و پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام ابلاغ شد، می تواند همزمان دغدغه های کمی و کیفی درباره ی جمعیت را برطرف کند.

 

موضوع «جمعیت» و «سیاست های جمعیتی» برای دومین بار است که در کشور مطرح می شود. بار نخست به حدود 30 سال قبل بازمی گردد. زمانی که نرخ رشد جمعیت کشور به بیش از 4 درصد رسید و سیاستگذاران تصمیم به اجرای روش های کنترل جمعیت گرفتند. اینک برای دومین بار، سخن از سیاست های جمعیتی است؛ اما این بار پس از کاهش آهنگ رشد جمعیت به حدود 1.5 درصد و نگرانی از پیری جمعیت، با توقف کامل سیاست کنترل جمعیت، رشد موالید و افزایش فرزندآوری در دستور کار قرار گرفته است.

الزامات سیاستی گذار در ساختار سنّی جمعیّت ایران: چالش‌ها و فرصت‌ها

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت دموگرافی http://www.demography.ir/

«الزامات سیاستی گذار در ساختار سنّی جمعیّت ایران: چالش‌ها و فرصت‌ها» عنوان سخنرانی‌ای است که روز چهارشنبه پنجم آذر 1393 از ساعت 10 تا 12 در دانشکده‌ی روان‌شناسی و علوم تربیّتیدانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج توسّط دکتر حاتم حسینیارائه خواهد شد. سخنران با در نظر گرفتن این واقعیّت که جمعیّت ابعاد گوناگونی دارد، توجّه به حجم و رشد جمعیّت را اگرچه مهم، امّا مهم‌تر از آن را ترکیب سنّی جمعیّت می‌داند. حسینی با بحث درباره‌ی تغییرات جمعیّت‌‌شناختی گسترده‌ای که در جمعیّت ایران در طول چند دهه‌ی گذشته صورت گرفته استدلال می‌کند که در بستر این تغییرات ساختمان سنّی جمعیّت کشور دستخوش تحوّل شده و الزامات بسیاری برای سیاست‌گذاری اقتصادی ـ اجتماعی در کشور به وجود آورده است. در این گفتار با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، ضمن بررسی روندهای گذشته، وضعیّت کنونی ساختار جمعیّت ایران و چشم‌انداز آینده‌ی آن به تصویر کشیده می‌شود. در ادامه، با برشمردن دستاوردهای برنامه‌ی تنظیم خانواده، به بحث درباره‌ی چالش‌هایی می‌پردازد که برنامه‌ی تنظیم خانواده به روی جمعیّت زنان واقع در سنین تولید مثل و به طور کلّی، دستگاه برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری به ویژه در حوزه‌ی سلامت مادران گشوده است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که امروزه جمعیّت ایران در آستانه‌ی ورود به دوره‌ی سوّم گذار جمعیّت‌شناختی می‌باشد. سالخوردگی جمعیّت پدیده‌ای گریزناپذیر در آینده‌ی ایران خواهد بود. تجربه‌ی گذار و تغییرات ساختار سنّی تا به امروز، فرصت‌هایی به روی جمعیّت ایران گشوده که چنان‌چه سیاست‌هایی مناسب برای مدیریّت و هدایت آن اتّخاذ شود می‌تواند زمینه‌ی گذار موفّق به سالخوردگی و به بیان دیگر پُلی بین پاداش جمعیّت‌شناختی اوّل و دوّم ایجاد نماید. چالش‌های ناشی از اجرای برنامه‌ی تنظیم خانواده در طول دو دهه‌ی گذشته، از طرفی، بازنگری در سیاست‌های جمعیّتی و اتّخاذ یک برنامه‌ی عمل به منظور جلوگیری از استمرار کاهش باروری را ضروری می‌سازد. از سوی دیگر، ارایه‌ی خدمات بهداشت بارداری را با کیفیّت بالاتر و بهتر به واقعیّتی ضروری و اجتناب‌ناپذیر در شرایط کنونی جامعه‌ی ایران تبدیل کرده است. برای دسترسی به فایل پی دی اف اسلایدهایی که در این جلسه ارائه خواهد شد، این‌جا کلیک کنید.

جمعیت مسلمانان در جهان روبه افزایش است، گفتگویی با دکتر محمدجلال عباسی شوازی

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) http://www.irna.ir/fa/News/81352641/

تهران - ایرنا - رئیس مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور گفت: هم اکنون حدود یک میلیارد و 600 میلیون نفر یا حدود 25 درصد جمعیت دنیا را مسلمانان تشکیل می دهند که این روند در آینده همچنان ادامه خواهد یافت.

محمد جلال عباسی شوازی روز شنبه در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا، هدف از تشکیل سمینار بین المللی 'پویایی جمعیت در کشورهای مسلمان' را بهره گیری از نظرات و دیدگاه های اساتید و پژوهشگران داخلی و خارجی جهت شناخت تحولات جمعیتی در کشورهای مسلمان عنوان کرد.

جمعیّت‌شناسی سیاسی: نقش تغییرات جمعیّتی در سیاست ملّی و امنیّت بین‌المللی

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت جمعیت شناسی ایران  http://www.paiassoc.ir

نشست ماهانه‌ی انجمن جمعیّت‌شناسی ایران، روز شنبه اوّل آذر 1393 در محلّ سالن جلسات انجمن جامعه‌شناسی ایران در دانشکده‌ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد. در این نشست، دکتر یعقوب فروتن استدیار جمعیّت‌شناسی دانشگاه مازندران به ارائه‌ی سخنرانی با عنوان «جمعیّت‌شناسی سیاسی: نقش تغییرات جمعیّتی در سیاست ملّی و امنیّت بین‌الملیی» پرداختند. این سمینار به بررسی مناسبات بین جمعیّت و سیاست می‌پردازد و هدف اصلی آن نیز این است تا زمینه‌های مناسب‌تری را برای تثبیت و توسعه‌ی هرچه بیش‌تر دانش جمعیّت‌شناسی سیاسی فراهم آورد. دانش جمعیّت‌شناسی سیاسی (Political Demography) که به بررسی و مطالعه‌ی روابط متقابل بین ترکیب و تحوّلات جمعیّتی از یکسو و موضوعات مرتبط با سیاست و امنیّت و حکومت از سوی دیگر می‌پردازد، مستلزم همکاری‌های علمی و تحقیقاتی تنگاتنگ بین جمعیّت‌شناسان و اندیشمندان علوم سیاسی است. علی‌رغم ضرورت و اهمیّت فراوان این همکاری‌های علمی بین‌رشته‌ای و درهم‌تنیدگی جمعیّت و سیاست در عرصه‌های محلّی، ملّی، منطقه‌ای و بین‌المللی، روبرت پاتنام رئیس انجمن علوم سیاسی ایالات متّحده به صراحت اذعان نموده است که نقش روندهای جمعیّت‌شناختی در مطالعات علوم سیاسی به‌طور قابل توجّهی نادیده گرفته شده است. درعین حال، در سال‌های اخیر اندیشمندان علوم سیاسی و سیاستمداران در بسیاری از نقاط جهان از جمله در ایران معاصر به‌طور فزاینده‌ای به جمعیّت و تحوّلات جمعیّت‌شناختی توجّه می‌کنند که علاوه بر انگیزه‌های اقتصادی اجتماعی، عمدتا ناشی از پیامدهای سیاسی و امنیّتی مرتبط با روند چشم‌گیر و بی‌سابقه‌ی تحوّلات جمعیّت‌شناختی جهان در سال‌های آینده می‌باشد. جک گلدستون (Jack A. Goldstone) که به‌ عنوان پدر بنیانگذار جمعیّت‌شناسی سیاسی نامیده می‌شود (کافمن و تافت 2012)، به نمونه‌هایی از این تحوّلات بی‌سابقه اشاره می‌کند: افزایش بیش از حدّ سالخوردگی جمعیّت، چرخش جمعیّت جهان به سوی جمعیّت عمدتاً شهرنشین، کاهش نیروی کار در جهان صنعتی، چرخش مراکز اصلی اقتصادی جهان از جوامع صنعتی پیشرفته به سوی جهان سوّم، رشد چشم‌گیر جمعیّت جهان سوّم به‌طوریکه 90 درصد جمعیّت زیر 15 سال جهان را در خود جای خواهد داد.