درس تحلیل جمعیتشناسی که عموما به صورت یک درس دو واحدی در دوره کارشناسی ارایه میگردد، به مباحث تحلیلی در زمینه موضوعات جمعیتی به ویژه باروری، مرگ و میر و مهاجرت میپردازد. موضوعات مربوط به تحلیل ساخت سنی و جنسی جمعیت، تحلیل شاخصهای اقتصادی و اجتماعی جمعیت و موارد دیگر نیز ممکن است مطرح شود.
منبع اصلی درس و آزمون:
- کلیه مباحث ارایه شده در کلاس طی ترم تحصیلی
- کتاب روشهای مقدماتی تحلیل جمعیتشناسی، با تاکید بر باروری و مرگ و میر، تالیف دکتر حسن سرایی.
کتابهای دیگر در زمینه روش تحلیل جمعیت نیز میتواند به عنوان منبع تکمیلی مورد استفاده قرار گیرد.
ارزیابی درس شامل 3 موضوع کلی میشود که هر کدام نمرات جداگانهای دارند:
- حضور و مشارکت فعالانه و موثر در کلاس و موضوعات درسی، 2 نمره
- انجام کار تحقیق در مورد موضوعات مورد بحث در کلاس و با توجه به توصیههای انجام شده، 6 نمره
- آزمون کتبی نهایی از کلیه مباحث طرح شده در کلاس و منبع درسی، 12 نمره
درباره کار تحقیق کلاسی:
تحقیق در مورد یکی از شهرستانها یا استانها بر مبنای داده های آماری سال 1390 باید انجام شود. منبع دادهها بخشی نتایج سرشماری 1390 و بخش دیگری از دادههای ثبت احوال همان منطقه و در سال 90 میباشد. تحقیق به صورت انجام عملی کلیه مباحث کلاسی است که بر روی دادههای مذکور اعمال خواهد شد. شایسته است در انتخاب استان یا شهرستان با دیگر اعضای کلاس هماهنگی صورت پذیرد تا انتخاب تکراری وجود نداشته باشد.
تحقیق باید در فرمت ورد و به صورت کاملا استاندارد در شکل مقاله ارایه شود. بنابراین، در نگارش تحقیق، اصول تحقیقی و نگارشی کار باید به دقت اعمال گردد که موضوعات مورد لحاظ در جای دیگری به طور خلاصه ذکر شده است.
برخی موارد مهم که در گزارش تحقیق باید وجود داشته باشد به شرح زیر است:
- تمام محاسبات مربوط به شاخصهای مرگ و میر
- مقایسه بین میزان خام و میزانهای ویژه سنی مرگ و میر و برآورد رابطه بین آنها
- استاندارد کردن میزانهای خام مرگ و میر منطقه مورد نظر با یک جمعیت استاندارد
- تهیه جدول بقاء منطقه به صورت کامل و دقیق به گونهای که تمام ستونهای جدول بقا وجود داشته باشد.
- برآورد شاخصهای ممکن برای باروری
- محاسبه و مقایسه میزانهای خام، میزان عمومی و ویژه سنی و رابطه بین آنها
- محاسبه میزان باروری تجمعی و میزان باروری کل
- دیگر شاخصهای باروری که دادههای آن موجود است.
توجه شود که صرفا محاسبه و ارایه نتایج کافی نیست و حتما باید تحلیل مناسبی بر روی شاخص و نتایج به دست آمده صورت گیرد.
