مطالعات جمعیتی

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت دموگرافی

 ویژه‌نامه اقتصادی شرق–   بايد زاويه ديد را تغيير داد. فضاي رسانه‌اي شكل گرفته با تاكيد مداوم بر فرزندآوري بيشتر براي مقابله با سالخوردگي جمعیّت تنها يك نگاه تك بعدي و ورود به بحث از زاويه اشتباه است. عباسی شوازی، رئیس مؤسّسه‌ی مطالعات جمعیّتی کشور و نایب رئیس انجمن جمعیّت شناسی ایران پرسش كليدي را این چنین مطرح می‌کند:  آيا با فرزندآوري زياد مي‌توان جلوي سالخورده شدن جمعیّت را در سال‌هاي آتي گرفت؟ رئیس مؤسّسه‌ی مطالعات جمعیّتی کشور پاسخش به اين پرسش منفي است. جلوگيري از سالخوردگي يعني ايجاد شرايطي مناسب براي جوان امروز تا در سالخوردگي زندگي سالم‌تري داشته باشد و دير از كارافتاده شود. بحث سالخوردگي با ارايه خدمات مناسب با سالمندان گره خورده است. حمل و نقل عمومي مناسب حال سالمند، خدمات بهداشتي مطلوب براي او و ابزار و خدمات مناسب شهري براي ايجاد زندگي بهتر براي سالخوردگان، سياست‌هاي بارز در اين حوزه است. پس فرزندآوري مقوله‌اي متفاوت و مجزا از سالخوردگي است كه البته در دسته‌بندي سياست‌هاي جمعیّتي در جاي خود قابل ره‌گيري است.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)

 تحوّلات جمعیّتی روستاهای کشور، به‌ویژه در چند دهه گذشته نشان از چه می‌کند؟ در دهه ۱۳۳۰ شمسی، حدود ۷۰ درصد جمعیّت کشور در نقاط روستایی ساکن بودند، اما درصد بی‌سوادی آنها بالا بود. برعکس، امروزه تنها حدود ۳۰ درصد جمعیّت در نقاط روستایی به‌سر می‌برند، اما درصد سواد و تحصیلات آنها بسیار بالاست. پیشرفت و توسعه فرهنگی، بهداشتی و زیربنایی نقاط روستایی به‌ویژه در دوران پس از انقلاب اسلامی به افزایش شاخص‌های توسعه‌ای در روستاها منجر شده و روستاییان امروزی به مراتب مردمی آگاه‌تر و تحصیلکرده‌تر از روستاییان گذشته هستند. مهم‌تر از آن، مهاجرت و جابه‌جایی روستاییان هرچند به تسلط و تمرکز جمعیّت شهری منجر شده است، اما نباید تداوم فرهنگ اصیل و زیبای روستا در بستر جامعه شهری را نادیده انگاشت. در عین حال شاخص‌های دیگری از منظر جمعیّت‌شناسی برای تحلیل جمعیّت‌روستایی و شهری و نحوه ارائه خدمات به آنها وجود دارد. برای مثال اگر جمعیّت زیر ۱۵ سال کاهش یابد و در عوض جمعیّت بالای ۶۵ سال افزایش یابد، این امر در برنامه‌ریزی ارائه خدمات بهداشتی و … چه تأثیری به جای می‌گذارد؟ آنچه در پی می‌آید، حاصل گفت‌وگویی است با دکتر محمّدجلال عبّاسی‌شوازی، استاد گروه جمعیّت‌شناسی دانشگاه تهران و رئیس مؤسّسه‌ی مطالعات جمعیّتی کشور درباره تحوّلات جمعیّتی روستاهای ایران در نیم قرن اخیر با چشم‌اندازی به آینده. 

 منبع: سایت انجمن جمعیت شناسی ایران http://www.paiassoc.ir

آنچه در ادامه می‌خوانید گفت‌وگوی ماهنامه‌ی «نامه‌ی هویّت» با دکتر یعقوب فروتن استادیار جمعیّت‌شناسی دانشگاه مازندران و عضو انجمن جمعیّت‌شناسی ایران می‌باشد که در شماره‌ی 15 (سال دوّم، خرداد 1394) آن ماهنامه و با عنوان «پیامدهای هویّتی تحوّلات جمعیّتی و نهاد خانواده در جمهوری اسلامی ایران» چاپ و منتشر شده و به پیشنهاد دکتر فروتن با عنوان «به مردم احترام بگذاریم و بهار جمعیّتی را دریابیم» برای نشر در اختیار تارنمای دموگرافی قرار گرفته است. در این مصاحبه، دکتر فروتن به بحث درباره‌ی نسبت میان جمعیّت و هویّت پرداخته و می‌گوید: «... آهنگ و روند رشد جمعیّت موجب می‌شود تا بسترهای گوناگون به‌وجود آید و در این بسترهای گوناگون شاهد الگوهای متعدّدی در خصوص آثار و پیامدهای هویّتی مرتبط با تحوّلات جمعیّتی خواهیم بود». در پاسخ به این پرسش که «پیش‌بینی و ارزیابی شما از تحوّلات جمعیّتی و نهاد خانواده در ایران در دهه‌ی پیش رو چیست؟» فروتن می‌گوید: «... کشور ما بخشی از جامعه‌ی جهانی است و بنابراین نمی‌تواند از تحوّلات بنیادین خانواده‌ی معاصر مستثنی باشد... به عنوان یکی از پیامدها و مظاهر فرآیند جهانی‌شدن، جایگاه خانواده‌ی معاصر در جامعه‌ی ایران نیز به‌ویژه در مقایسه با گذشته دستخوش تحوّلات قابل‌ملاحظه‌ای شده است. این تغییرات را می‌توانیم به خوبی در الگوهای ازدواج و فرزندآوری رصد و مشاهده کنیم ...». فروتن در جای دیگری از مصاحبه می‌گوید: «... جامعه زمانی به برنامه‌های مرتبط با جمعیّت روی خوش نشان می‌دهد و از آن استقبال می‌کند که آن‌ها را در تعارض با ابعاد هویّتی خود احساس نکند... او با نقل قول از آلبرد سووی جمعیّت‌شناس معروف فرانسوی می‌گوید: اگرچه برنامه‌های رسمی از سوی حکومت‌ها و دولت‌ها می‌توانند بسیار مهم باشند، امّا نباید از یاد ببریم که غالباً پیش از آن‌که برنامه‌های رسمی شروع شوند، خانواده‌ها تصمیم خودشان را درباره‌ی بُعد خانواده و تعداد فرزندان گرفته‌اند نه بعد از آن ...» برای دریافت فایل پی دی اف متن کامل مصاحبه این‌جا کلیک کنید.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: خبرگزاری نسیم، تاریخ انتشار خبر:۱۳۹۴/۳/۱۶،

 http://www.nasimonline.ir/detail/News/998038/186

 گروه اجتماعی خبرگزاری «نسیم»- زهرا ساختمانیان و ناصر جعفرزاده: دکتر محمد میرزایی، در سال 1358 دکتری جمعیت‌شناسی خود را از دانشگاه پنسیلوانیا آمریکا اخذ کرده و سپس برای تدریس به ایران بازگشته است. دکتر میرزایی با مرتبه علمی استاد تمامی سا‌ل‌هاست در رشته جمعیت‏‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه  تهران و در جایگاه رئیس انجمن جمعیت شناسی ایران فعالیت می‌کند. وی که پس از اتمام تحصیلاتش حدود یک سال در بخش تحقیقات جمعیتی سازمان ملل کار کرده، با خوبی با نظرات بین‌المللی در حوزه جمعیت آشناست و این تجربه در کار اجرایی و تدریس به خوبی به یاری او آمده است. میرزایی در گفتگویی که با گروه اجتماعی خبرگزاری «نسیم» داشت، با ابراز تردید در برخی آمارهایی که از کاهش جمعیت به زیر 30 میلیون نفر در سال 2050 می‌گویند، تاکید داشت که افزایش جمعیت یک امر دستوری نیست و مردم به طور طبیعی میل به فرزندآوری دارند اما شرایط برای آنها باید مهیا شود. دکتر میرزایی که در حال حاضر مشاور مؤسّسه‌ مطالعات و پژوهش‌های جمعیّتی آسیا و اقیانوسیه است، می‌گوید: مسئولان باید در پژوهش‌ها و پیش‌بینی‌های جمعیتی بیشتر دقت کنند تا در برنامه‌‌ریزی‌ها دچار گمراهی نشویم. گفتگوی مشروح با دکتر محمد میرزایی در پی می‌آید:

منبع:  روزنامه دنیای اقتصاد، شماره‌ی 3129، تاریخ چاپ: 1392/11/16

دکتر محمّد میرزایی استاد تمام گروه جمعیّت‌شناسی دانشگاه تهران، لیسانس علوم اجتماعی و فوق لیسانس جامعه شناسی خود را در دانشگاه تهران گرفت. وی پس از تجربه‌ی یکساله‌ی مربّی‌گری در دانشگاه تهران، بورس دانشگاه پنسیلوانیای آمریکا را برای مقطع ارشد و دکترا دریافت کرد. پس از پایان تحصیلات، یک سال را در بخش تحقیقات جمعیّتی سازمان ملل در نیویورک کار کرد و بعد از آن به وطن بازگشت و تاکنون خدمات متعدّدی را به این مرزوبوم ارائه کرده است. در زیر مصاحبه‌ای را که از طرف «دنیای اقتصاد» با این استاد جمعیّت‌شناسی انجام شده است می‌خوانید.

منبع: روزنامه‌ی شرق، شماره‌ی 1946، 16 بهمن 1392

آمارهای رسمی نشان می‌دهد که به‌طور متوسّط در هر ساعت 162 نفر در کشور به دنیا می‌آیند و در سال 91 تعداد یک‌ میلیون‌ و 421 هزار و 89 ولادت ثبت شده است. با این‌حال، افزایش جمعیّت به دغدغه اصلی سیاستگذاران تبدیل شده تا آن‌جا که طرحی با عنوان «جمعیّت و تعالی خانواده» در کمیسیون‌های مختلف مجلس در حال بررسی است که تلاش دارد تا با اتّخاذ سیاست‌های تشویقی و حتّی تنبیهی ( از جمله محدودکردن دسترسی زنان به اشتغال، حذف تمامی خدمات پیشگیری از بارداری و سخت‌ترکردن پروسه‌ی طلاق) جمعیّت کشور را افزایش دهد. اظهارات ضد و نقیض مطرح‌شده در مورد جمعیّت ایران، آمارهایی که گویای افزایش جمعیّت است، برنامه‌هایی که خبر از نادیده‌گرفتن شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه دارد و چندین و چند سؤال دیگر باعث شد تا برای کسب اطّلاعات دقیق به سراغ دکتر حسین محمودیان، دانشیار گروه جمعیّت‌شناسی دانشکده‌ی علوم‌ اجتماعی دانشگاه تهران برویم.  گفت‌وگوی ما با دکتر محمودیان را با هم می‌خوانیم.

منبع: سایت تابناک، تاریخ انتشار: ۰۸ بهمن ۱۳۹۲

مدیرکل دفتر سلامت خانواده و جمعیت وزارت بهداشت از وقوع ۲۵۰ هزار سقط جنین در سال خبر داد و گفت: سالانه حدود 100 هزار نوزاد مرده به دنیا می آید. در شهر یزد 14 درصد بارداریها به سقط منجر می شود و در هر شبانه روز یک زن باردار می میرد.

منبع: سایت انجمن جمعیت شناسی ایران http://www.paiassoc.ir

در جلسه‌ی اخير هيأت مديره‌ی انجمن، صحبت از رواج بحث‌ها و حرف‏‌هاي غيركارشناسي و غيرتخصّصي (حتّي در محافل رسمي) در مورد جمعیت و جمعیت‏‌شناسي شد. هیأت مديره‌ی انجمن خواستند از شما استمداد طلبيده و مطالب درد دل گونه‌ی زير را نوشته و به حضور اعضاء گرامي انجمن ارسال داريم. همان‌طور كه مي‌‏دانيد «انجمن جمعیت‌شناسي ايران» نهادي غيردولتي و مرتبط با جامعه‌ی مدني جمعیت‏‌شناسان است و به دور از هياهو و غوغاسالاري‏‌ها با هدف پيشبرد و ارتقاء دانش جمعیت و جمعیت‏‌شناسي و توسعه‌ی كمّي و كيفي آموزش و پژوهش اين رشته‌ی علمي و نيز تعامل و برقراري ارتباط علمي ميان جمعیت‏‌شناسان تشكيل شده است. در مواردي هم اعضاء و همكاران انجمن دعوت به شركت در بحث و گفت‌وگوها و ارائه‌ی نظريات مشورتي به مراكز، نهادها و سازمان‌هاي دولتي و مراكز و سازمان‌هاي پژوهشي و برنامه‏‌ريزي مي‏‌شوند.

منبع: سایت دموگرافی http://www.demography.ir

اساتید دانشگاهی و جمعیّت‌شناسان، سالمندی جمعیّت ایران در سال‌های آینده را امری اجتناب‌ناپذیر و حاصل کاهش باروری در سال‌های1365  تا 1384 می‌دانند و به باور آنان افزایش نرخ باوری، تأثیری در تغییر این واقعیّت نخواهد داشت. این عدّه ،هر گونه تغییر سیاست‌های موجود و تدوین سیاست‌های جدید جمعیّتی را مستلزم شناخت علمی، کارشناسی روند و علل پویایی جمعیّت و آینده نگری می‌دانند. به اعتقاد این صاحب‌نظران‌، ارایه‌ی خام یک شاخص و اعلان عمومی آن بدون انجام بررسی علمی تنها به نگرانی عمومی منجر می‌شود و متأسّفانه شرایط به‌گونه‌ای شده که موافقان سیاست افزایش جمعیّت نیز به این اندیشه افتاده‌اند که هر چقدر بیش‌تر اغراق کنند و شرایط را بحرانی‌تر نشان دهند موفّق‌تر خواهند بود. بر همین اساس اساتید صاحب‌نظر در حوزه‌ی جمعیّت‌شناسی دانشگاه‌ها در دانشکده‌ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران دور یکدیگر جمع شدند تا با ارزیابی دقیق و عالمانه‌ی دغدغه‌های امروز جامعه، دین خود را ادا کرده و تعادلی بین عرصه‌ی علمی و سیاست‌گذاری‌های کلان جامعه به دور از هر گونه شائبه‌ی سیاسی ایجاد کنند.

منبع: سایت تاریخ ایرانی http://tarikhirani.ir

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت ایرنا، تاریخ خبر: 14/10/1392

رئیس انجمن جمعیّت‌شناسی ایران، چالش کنونی جمعیّت ایران را جوانان 20 تا 35 ساله دانست که نیاز به شغل، مسکن و ازدواج دارند و باید برای آن‌ها فراهم شود. محمّد میرزایی در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا با بیان این که قرار گرفتن یک سوّم جمعیّت در سنین 20 تا 35 سالگی از چالش‌های مقطع فعلی است، افزود: این گروه نیازهای اساسی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی همچون آموزش عالی، اشتغال، ازدواج و مسکن دارند که باید سازمان‌ها، مراکز برنامه ریزی و دولتمردان به‌طور جدّی مدنظر قرار دهند.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت متن زندگی، http://matnezendegi.ir/content/207

دکتر محمد میرزایی عضو هیئت‌علمی و مدیر‌گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران و رئیس انجمن جمعیت‌شناسی ایران است. ایشان تألیفات بسیاری درزمینۀ جمعیت و مسائل آن دارند. با ایشان دربارۀ تحولات جمعیتی ایران و علل و مسائل آن به گفت‌وگو نشستیم که در‌ادامه می‌خوانید.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت ایرنا، تاریخ خبر 10 آذرماه 1392. 

تهران - ایرنا - پیش نویس طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده در خصوص اتخاذ سیاستهای جدید افزایش جمعیت در مجلس شورای اسلامی تهیه شده که جامعیت این طرح مورد سوال متخصصین جمعیتی و اقتصادی در کشور قرار گرفته و به نظر آنان برخی از مفاد این قانون دارای ابهاماتی است که تصویب نهایی آن در حال حاضر به نفع کشور نیست.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع (به نقل از سایت انجمن جمعیت شناسی ایران): روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 3097، 4/10/92، صفحه 28.

جمعیّت، تغییرات و روند تغییرات آن موضوعی است که در برهه‌هایی از زمان توجه‌ها را به‌خود جلب کرده ‌است. چندی پیش گروهی از استادان جمعيّت‌شناس بنا به پیش‌بینی‌های سازمان ملل هشدار دادند که ایران به سمت پیری حرکت می‌کند. برخی دیگر از جمعیّت‌شناسان این موضوع را کلی‌تر و جامع‌تر از آن می‌دانند که به راحتی بتوان چنین نتیجه‌ای گرفت. آن‌چه در ادامه می‌خوانید متن مصاحبه‌ی دنیای اقتصاد با پرفسور محمّدجلال عبّاسی شوازی استاد جمعیّت‌شناسی دانشگاه تهران و رئیس پیشین انجمن جمعیّت آسیا می‌باشد. لازم به توضیح است که به خاطر پاره‌ای اشکالات جزئی، متن مصاحبه اصلاح شده و در مواردی، متفاوت از آن‌چه که در دنیای اقتصاد آمده است می‌باشد.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: خبرگزاری ایرنا -تاریخ خبر: 02/09/1392

ˈمحمد جلال عباسی شوازیˈ روز شنبه در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا، افزود: اینکه جمعیت در سالهای آتی پیر می شود، اجتناب ناپذیر است، چون افرادی که در آینده به پیری می رسند همان موالید انبوهی هستند که در دهه های 1350 و 1360 بدنیا آمده اند و امروز در سنین جوانی بسر می برند و در 30 سال آینده به سن سالمندی می رسند.

وی با بیان این که، جوانان امروز ایران دارای تحصیلات بالاتری نسبت به سالمندان امروزی هستند گفت: در صورتی که زمینه اشتغال برای نیروی تحصیل کرده جوان امروزی فراهم شود، در آینده سالمندان تحصیل کرده ای خواهیم داشت که همواره می توانند به مثابه سرمایه های کشور محسوب شوند.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت خبر آنلاین، ۲۸ مردادماه ۱۳۹۲

امید کریمی، شیماسادات عطری: جمعیت ایران به سمت پیر شدن می رود. این وعده ای است که ظاهرا فراری از آن وجود ندارد. حکومت تلاش می کند این روند را کند و در مرحله بعد برعکس کند. یعنی دوباره جمعیت ایران جوان شود. درواقع تلاشی که از دو سال گذشته شروع شده و مقام معظم رهبری هم درباره آن تذکر داده اند، نه برای افزایش جمعیت که برای حفظ هرم سنی جمعیت ایران است. هرمی که فعلا جوانان، بیشترین اعضای آن هستند. 

اما تلاش ها برای تعدیل جمعیت به افزایش جمعیت تعبیر شده است. شاید ایراد از نوع بیان رییس جمهور سابق و بعد هم مسوولان رده پایین تر دیگر است. یکی از آنها حتی گفت هر خانواده باید ۵-۶ فرزند داشته باشد. مواضع اینچنینی و اصرار به تاثیر نداشتن مسایل اقتصادی در فرزندآوری و البته بررسی مشوق های ضعیف اقتصادی که حتی مقام معظم رهبری هم به کم تاثیر بودن آن اشاره کردند، از دیگر عواملی است که دافعه ای برای تشویق به فرزندآوری و زاد و ولد ایجاد کرده است. 

سال گذشته با دکتر محمدجواد محمودی، رییس مرکز مطالعات و پژوهش های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه درباره لزوم افزایش جمعیت حرف زدیم .این مرکز با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی و در ماه های پایانی دولت دهم ارتقا یافت به "موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور" بدل شد.

درباره دلایل وجود چنین موسسه‌‌ای در ایران با دکتر محمودی گفت و گو کردیم. البته مسیر گفت و گو به جایی رفت که احتمالا بحث های تازه ای را پیش می کشد. 

این نخستین گفت و گوی محمودی در جایگاه ریاست موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور است.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه شرق، شماره 1160، پنجشنبه 23 دی ماه 1389

اشاره: مطلبی که از نظر می­گذرد عنوان مصاحبه­ای است که با همین عنوان در شماره­ی 1160 روزنامه­ی شرق به تاریخ 23 دی ماه 1389 چاپ شده است. دكتر حبيب‌الله زنجاني از اوّلين كساني است كه درباره­ی سالخورده­شدن جمعيّت ايران بر اثر كنترل شديد مواليد هشدار داده است. او پيش‌بيني مي‌كند اگر كنترل جمعيّت به همين ترتيب پيش برود، در يك دوره­ی 40ساله نزديك به 20 درصد جمعيّت را در مرحله­ی سالخوردگي قرار خواهند داد. به گفته­ی زنجاني پيامدهاي سالخوردگي بسيار سنگين است و تنها گروه سالمندان را دربرنمي‌گيرد بلكه اثرات سنگين‌تري را بر نظام درماني، اشتغال و سياست‌هاي تأمين اجتماعي برجا مي‌گذارد.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: خبرگزاری فارس، ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۹

محمد جواد محمودي در گفت‌و‌گو با خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس «توانا» با طرح اين پرسش كه آيا زمان تجديد‌نظر در سياست‌هاي جمعيتي فراهم شده است يا خير، اظهار داشت: در بند «ج» قانون برنامه نخست توسعه (تصوير كلان برنامه) كه مربوط به خطوط كلي سياست تجديد‌ مواليد كشور است، آمده است «بر مبناي بررسي‌هاي به عمل آمده اعمال سياست تعديل مواليد از 4/6 مولود زنده (بقاي حدود 5/6 فرزند) به دنيا آمده در طي دوران بالقوه باروري يك زن (سال 1365) به 4 نوزاد در سال 1390 و كاهش نرخ رشد طبيعي جمعيت از 2/3 درصد به 3/2 درصد در همين مدت با توجه به ساختمان فعلي بسيار جوان جمعيت، ويژگي‌هي زيستي و فرهنگي جامعه امكان‌پذير خواهد بود.» رئيس مركز مطالعات و پژوهش‌هاي جمعيتي آسيا و اقيانوسيه ادامه داد:

منبع: ماهنامه اقتصاد ایران، سال سیزدهم، شماره­ی 143، دی ماه 1389، ص 86.

نگرش­های مختلف به جمعیّت ایران و افزایش و کاهش میزان رشد سالانه­ی آن، بُعد تازه­ای یافته و به دلیل اهمیّتی که به ویژه برای آینده­ی کشور دارد، مورد توجّه محافل علمی و دانشگاهی قرار گرفته است. واقعیّت این است که شمار و ساختار جمعیّت هر کشوری، از جمله کشور ما، در هر زمانی از چنان اهمیّتی برخوردار است که نباید هرگز آن را از نظر دور داشت و تصوّر کرد که با یک بار اندیشیدن به جمعیّت، همه­ی مسایل آن در همه­ی زمان­ها و مکان­ها فیصله یافته و دیگر نیازی به اندیشه و اقدامی نو نخواهد بود. ایران در گذشته کشوری جمعیّت­گرا بوده و مثل هر امپراطوری دیگر، علاقه به افزایش جمعیّت داشته و آن را وسیله­ی قدرت و برتری می­دانسته است. این فکر تنها مربوط به ایران نبوده است. شاید معروف­ترین گفته از این دست، بیان مائو تسوتنگ رهبر سایق چین باشد که در یک سخنرانی خطاب به مردم انقلاب­کرده­ی آن کشور گفت: "مردم! فراموش نکنید که تنها سرمایه­ی چین وجود هفتصد میلیون چینی است! زیرا هر چینی با دو دست برای کارکردن و یک دهان برای خوردن متولّد می­شود.

منبع: روزنامه شرق، شماره 1160، پنجشنبه 23 دی ماه 1389

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد - شماره ۲۶۸۶ ، ۱۳۹۱/۰۴/۲۱ http://www.donya-e-eqtesad.com/news/65255۴/

 محمدرضا اسدی *
اشاره: وقتی جمعیت جهان با به‌دنیا آمدن نوزاد فیلیپینی از هفت میلیارد نفر هم عبور کرد، بار دیگر روند افزایشی جمعیت به بحثی مهم و چالش‌برانگیز میان اقتصاددان‌ها، جامعه‌شناس‌ها، سیاست‌گذاران و غیره بدل شد.

البته این بحث چندان جدید نبود. قرن هفتم، باروخ اسپینوزا در کتاب رساله سیاسی خود نوشت که «هر مدینه‌ای جمعیت بیشتری داشته باشد، قدرت بیشتری خواهد داشت». اما قرن هجدهم میلادی، توماس رابرت مالتوس، اقتصاددان و جمعیت‌شناس انگلیسی عنوان کرد که اگر از روند شتابان افزایش جمعیت جلوگیری نشود، یا اصطلاحا سیاست‌های کنترل جمعیت پی گرفته نشود، بالاخره زمانی فراخواهد رسید که زمین گنجایشِ انسان را نخواهد داشت و دیگر نه‌تنها بحث قدرت در کار نخواهد بود، که اساسا مدینه‌ها از بیخ و بن ویران می‌شوند. سخنان مالتوس از پی انقلاب صنعتی و به خصوص رونق اقتصادی خیره‌کننده بریتانیا ایراد می‌شد. مالتوس همان زمان نیز مخالفانی از طیف‌های مختلف، از کلیساییان تا دانشمندان داشت. این بحث ادامه یافت، افراد مهمی آن را نقض کردند و افراد مهم دیگری به تایید آن دست زدند. مقاله پیش رو، بحث جمعیت را با در نظر داشتن چنین پیش‌زمینه‌ای، اما در گستره‌ای بسیار وسیع‌تر مطرح می‌کند و به طرح ایده موافقان و مخالفان کنترل جمعیت ــ یا بهتر، افزایش جمعیت ــ می‌پردازد.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد - شماره ۲۶۸۶ ، ۱۳۹۱/۰۴/۲۱ http://www.donya-e-eqtesad.com/news/652553/

میثم هاشم‌خانی *

چند فرزند کافی است؟ دو، سه، چهار یا پنج فرزند؟ آیا تعداد بهینه فرزندان هر خانواده، برای دهک‌های درآمدی مختلف، متفاوت است؟ آیا اگر به این نتیجه برسیم که باید به هر قیمت ممکن نرخ رشد جمعیت کشور را افزایش دهیم، باید حتی خانواده‌ای با هشت فرزند را هم به تعداد فرزندان بیشتر تشویق کنیم؟ 
آیا اصلا «افزایش کمیت» جمعیت کشور به افزایش قدرت سیاسی و اقتصادی ایران منجر می‌شود یا افزایش «کیفیت جمعیت»؟ اگر می‌خواهیم سیاست‌هایی برای ارتقای «کیفیت جمعیت» کشور طراحی کنیم، «ریشه‌یابی علل مهاجرت جمعی از نخبه‌ترین جوانان ایرانی به کشورهای دیگر»، در کجای این سیاست‌ها قرار می‌گیرد؟ 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد - شماره ۲۶۸۶ ، ۱۳۹۱/۰۴/۲۱ http://www.donya-e-eqtesad.com/news/652553/

پرویز جلیلی*
اشاره: بسیاری از تحلیل‌گران اقتصاد معتقدند یکی از مهم‌ترین دلایل مشکلات کنونی اقتصاد ژاپن، یعنی یکی از علل اصلی بروز دهه‌های برباد‌رفته ژاپنی پس از توسعه خیره‌کننده این کشور، پیرشدن جمعیت آن بوده است.
برخی دیگر نیز هشدار داده‌اند که چین، با حفظ تمهیدات شدید کنترل جمعیت خویش قطعا تا سال 2050 به مشکل پیرشدن جمعیت برخواهد خورد. این ادعاها به ظاهر پشتیبانی اقتصادی دارد: جمعیت جوان بهره‌وری و قابلیت تولید بسیار بالاتری را برای کشور به ارمغان خواهد آورد، تا جمعیت پیر؛ به علاوه، جمعیتِ جوان بیشتر تقسیم کار بیشتر، قدرت سیاسی و نمادین افزون‌تر و چیزهای دیگری از دست را به بار خواهد آورد. اما آیا این حرف به معنای تاییدِ افزایش جمعیت است؟ آیا به‌خاطر هراس از پیرشدن جمعیت باید سیاست‌های کنترل جمعیت را وانهاد؟ مقاله پیش رو سعی می‌کند با چنین پرسشی سر و کار داشته باشد و از خلال نگاه‌کردن به سویه‌های مختلف افزایش جمعیت و نیز کنترل آن، نظرگاهی تقریبا کل‌نگرانه برای ما شکل دهد.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد - شماره ۲۶۸۶ ، ۱۳۹۱/۰۴/۲۱ http://www.donya-e-eqtesad.com/news/652553/

تهیه و تنظیم: یاسر میرزایی

اشاره: فروردین‌ماه سال 1389 بود که، رییس‌جمهور برای اولین بار به طور رسمی اعلام کرد که سیاست‌های کشور باید به سمت تشویق برای افزایش جمعیت سوق پیدا کند. او گفت که با شعار دو بچه کافی است، مخالف است چون این شعار فرمول انقراض یک ملت است نه بقای آن. بعد از این اظهار نظر، کارشناسان به میدان آمدند و بحث‌ها در رابطه با درستی یا نادرستی این مساله در محافل علمی و خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها مورد بررسی قرار گرفت.
سیدرضا صالحی امیری، معاون پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی مرکز تحقیقات پژوهش‌های استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در همان زمان‌ها اعلام کرد که بر اساس تحقیقاتی که در مجمع تشخیص مصلحت نظام انجام شده، نباید شعار دو بچه کافی است کنار گذاشته شود و تئوری افزایش جمعیت در ایران با محاسبات دقیق علمی رد شده است. 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد - شماره ۲۶۸۶ ، ۱۳۹۱/۰۴/۲۱ http://www.donya-e-eqtesad.com/news/652553/

تهیه و تنظیم: مرضیه نوری

اشاره: در مطالعات جمعیت‌شناختی، سالمندی جمعیت به‌ این معناست که نسبت افراد سالخورده به کل جمعیت در حال افزایش باشد، به عبارت دقیق‌تر، جمعیت رو به سوی‌ سالمندی، جمعیتی است که بین 7 تا 14 درصد آن جمعیت‌ را گروه‌های سنی 65 ساله و بیشتر تشکیل دهند. این نسبت‌ در جامعه سالمند بین 14 تا 20 درصد و در جامعه سالخورده‌ 20 درصد و بیشتر است. بررسی‌های جمعیتی نشان می‌دهد که جمعیت جهان‌ رو به سالمندی می‌رود و این روند در آینده سریع‌تر خواهد بود. جمعیت ایران نیز همگام با جمعیت جهان رو به سالمندی می‌رود. برخی جمعیت‌شناسان بر این اعتقاد هستند که باید برای جلوگیری از وقوع پدیده سالمندی سیاست‌های افزایش جمعیت در کشور ترویج شود؛ ولی برخی دیگر چنین عقیده‌ای ندارند و می‌گویند «افزایش کیفیت» زندگی از «افزایش کمیت» جمعیت مهم‌تر است. 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت دموگرافی

روزنامه آرمان: «تمایل برای به‌ وجود آوردن خانواده‌ی بی‌فرزند رو به گسترش است.» این پیام خطرناکی برای جامعه‌ی امروز محسوب می‌شود. این موضوع تمام محدوده‌ی شهری حتّی بخش مرفّه‌نشین پایتخت را دربر می‌گیرد. به گفته‌ی امیر عرفانی، کارشناس جمعیّت‌شناسی دانشگاه نیپسینگ کانادا، امروزه افرادی که درآمد بالاتری دارند و ساکن مناطق بالای تهران هستند تمایل بیشتری برای داشتن تک فرزند از خود نشان می‌دهند و حتی شمار قابل‌توجهی از آنها در مواجهه با این‌که فرزندی نداشته باشند، بیمی ندارند و حتی از آن استقبال می‌کنند. به مناسبت 20 تیرماه روز جهانی جمعیّت نشستی درباره‌ی آخرین آمار جمعيّتي ايران تشکیل شد. در این نشست، همچنین طرحی پژوهشي در حوزه‌ی جمعيّت و نرخ باروري استان تهران توسّط دكتر عرفاني استاد دانشگاه نیپسینگ كانادا ارائه شد. در این نشست امیر عرفانی درباره‌ی این موضوع که حتّی زوجین در صورت داشتن شرایط ایده‌آل زندگی هم راضی به داشتن بیش از دو فرزند نیستند، گفت: در طرح کنونی باروری کاهش پیدا کرده و به یک بچّه رسیده است، براساس سرشماری سال 90 برای تمام نقاط شهری ایران نرخ 1/12 بچّه برآورد شده است، این درحالی است که شهر تهران با اندکی کاهش از سطح باروری شهری ایران قرار گرفته است. بنابراین، این یک هشدار است که باروری در تهران نسبت به برآورد کلّی شهر‌های ایران در خطر کاهش است. این زنگ خطری است برای تمام مسئولانی که در این حوزه فعّالیت می‌کنند. برآوردها نشان می‌دهد که در گستره‌ی سنّی باروری، عمدتاً کاهش باروری در سنین پایین است که به‌دلیل افزایش سنّ ازدواج و ماندن در سنین تحصیل به وجود آمده است.

منبع: روزنامه شرق، شماره 1160، پنجشنبه 23 دی ماه 1389

اشاره: مطلبی که از نظر می­گذرد عنوان مصاحبه­ای است که با همین عنوان در شماره­ی 1160 روزنامه­ی شرق به تاریخ 23 دی ماه 1389 چاپ شده است. دكتر حبيب‌الله زنجاني از اوّلين كساني است كه درباره­ی سالخورده­شدن جمعيّت ايران بر اثر كنترل شديد مواليد هشدار داده است. او پيش‌بيني مي‌كند اگر كنترل جمعيّت به همين ترتيب پيش برود، در يك دوره­ی 40ساله نزديك به 20 درصد جمعيّت را در مرحله­ی سالخوردگي قرار خواهند داد. به گفته­ی زنجاني پيامدهاي سالخوردگي بسيار سنگين است و تنها گروه سالمندان را دربرنمي‌گيرد بلكه اثرات سنگين‌تري را بر نظام درماني، اشتغال و سياست‌هاي تأمين اجتماعي برجا مي‌گذارد.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت شهرنا http://www.shahrna.ir/archives/2243

جهان هستی بر تغییر استوار است و همه پدیده‌ها همواره در حال تغییرند و گویی هر دم از این باغ بری می‌رسد /تازه‌تر از تازه‌تری می‌رسد . در وادی فلسفه این سخن از «هراکلیت» فیلسوف عصر باستان یونان نقل شده است که«در یک رودخانه بیش از یک‌بار نمی‌توان فرو رفت چرا که برای بار دوم، آن آب رفته و رودخانه نیز تغییر کرده است.» این معنا در مفاهیم حکیمان کهن ما نیز به عنوان«حرکت جوهری» یاد شده و «ملاصدرا» که اندیشه‌هایش برگرفته از آموزه‌های اصیل و ایرانی شیخ اشراق «سهروردی» است آن را برخاسته از پویایی و حرکت در هستی می‌داند . 

 در وادی زمینی ما آدم‌ها ، این حرکت و تغییر به‌ویژه در روزگار مدرن و فرا‌مدرن، سرعت شگفت‌انگیزی دارد و طبعا تغییرات در حوزه‌های تمدنی که خود بر اساس تغییر در تفکر و اندیشه حادث شده است ،  تغییرات گسترده‌ای را در فرهنگ و مناسبات بدنه اجتماعی ایجاد کرده و تبعا تحولات اجتماعی در عصر حاضر را موجب شده است .  ما در این صفحه هر بار تغییر و تحولاتی را که در یکی از این حوزه‌ها اتفاق افتاده با رویکردی فکری و با شیوه گفت‌وگو با یکی از متخصصان مورد ارزیابی قرار می‌دهیم.  در نخستین بخش از این سلسله مباحث، گفت‌وگویی داریم با دکتر «حبیب‌الله زنجانی» جمعیت‌شناس شهیر ایرانی که در آن به بحث درباره تغییرات و تحولات جمعیتی در ایران و چالش‌های آن که فراروی جامعه امروز ما قرار گرفته است می‌پردازیم  .  این گفت‌وگو در پی‌می‌آید . 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه‌ی اطّلاعات، 20 فروردین 1392.

دکتر محمّد میرزایی، رئیس انجمن جمعیّت‌شناسی ایران، در گفتگو با خبرگزاری ایسنا، با اشاره به نسبت بستگی حدود 41 درصدی جمعیّت کشور، اظهار داشت: از حیث بارتکفّل، در حال حاضر در شرایط ایده‌آلی قرار داریم و ساختار جمعیّتی ما در نقطه‌ی شروع پنجره‌ی جمعیّتی قرار دارد. وی گفت: به دلیل این‌که نسبت زیادی از جمعیّت ایران در سنین بین 20 تا 35 سالگی قرار دارند و این سن، سنّ تکوین افراد است، ما هنوز نمی‌توانیم از این جمعیّت به خوبی استفاده کنیم امّا با ورود این گروه به طیف سنّی 35 تا 50 سالگی، به سرعت می‌توانیم با استفاده از پتانسیل‌های این جمعیّت تکوین یافته، راه توسعه را طی کنیم. دکتر میرزایی ادامه داد: به صورت طبیعی هر کشوری پس از طیّ مرحله‌ی انتقالی جمعیّت به دوره‌ی سالخوردگی می‌رسد و ما نیز از این قاعده مستثنی نیستیم و در حدود سال 1420، در حدود 15 درصد از جمعیّت ایران بالاتر از 65 سال سن دارند، امّا در همان دوره نیز 65 درصد از جمعیّت کشور ما در سنّ فعّالیت‌اند و ساختار کشور با خطر جدّی مواجه نمی‌شود. وی گفت: با وجود تمام این شرایط، مشکل اصلی ما پایین بودن میزان زاد و ولد است که نسبت به سه دهه‌ی قبل کاهش چشم‌گیری داشته است و سبب شده جمعیّت در زیر سطح جانشینی باشد که با ادامه‌ی این روند در حدود چهل سال دیگر میزان رشد جمعیّت کشور می‌تواند منفی شود.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: مجله خانواده و زنان، فروردین و اردیبهشت 1386 - شماره 24

دکتر محمد جلال عباسی شوازی، دارای مدرک کارشناس ارشد جمعیت شناسی از دانشگاه تهران و دکترای جمعیت شناسی از دانشگاه ملی استرالیا است و هم اکنون دانشیار گروه جمعیت شناسی و مدیر بخش تحقیقات جمعیت شناسی دانشگاه تهران و نیز عضو هیئت مدیره انجمن جمعیت شناسی است. او از سال 1381 تا 1385 مدیر گروه جمعیت شناسی دانشگاه تهران و دبیر انجمن جمعیت شناسی ایران بود. از سال 77 به بعد عضو وابسته دپارتمان جمعیت شناسی دانشگاه ملی استرالیا بوده و از سال 1377 به بعد، بیشتر روی تحولات باروری در ایران تمرکز کرده. وی دو تحقیق ملی با همکاری دانشگاه ملی استرالیا، دانشگاه تهران و وزارت بهداشت تحت عنوان «تحولات باروری در ایران» و «پیامدهای باروری پایین، در کشور» به ثمر رسانده است.

بحث کنترل جمعیت، بحث جدیدی نیست. در کشور ما سال ها پیش تحلیل ها، دستورالعمل ها و در نتیجه سیاستگذاری هایی برای کنترل جمعیت پایه ریزی شد اما اجرای آن سیاست ها فراز و نشیب هایی داشته است.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت رجا نیوز http://rajanews.com/detail.asp?id=148336 ،تاریخ انتشار پنجشنبه، 28 دی 1391

گروه اجتماعي: برنامه تلویزیونی ثریا در هفتمین برنامه از سری دوم خود به بررسی موضوع جمعیت در کشور پرداخت.

به گزارش رجانيوز، هفتمين برنامه ازسري دوم ثريا شاهد رويکردي متفاوت به علوم انساني بود با موضوع "بررسي جمعيت کشور و نقش آن در پيشرفت و افق‌هاي پيش روي آن"؛ موضوعي كه مدتي است تبديل به يكي از از موضوعات اصلي کشور شده است.

برنامه ثريا كه كاري از گروه اجتماعي شبكه اول سيما است و هر هفته چهار شنبه شب‌ها، حدود ساعت بيست و سه و پانزده دقيقه از اين شبكه پخش مي شود، در آخرين برنامه خود با دعوت از دو ميهمان آقايان دكتر محمد جواد محمودي رييس مرکز مطالعات و پژوهش هاي جمعيتي آسيا و اقيانوسيه و دکتر قاضي‌زاده هاشمي سخنگوی کمیسیون اجتماعی و رئیس کمیته جمعیت مجلس شورای اسلامی، که هردو از متخصصان حوزه جمعيت در کشور هستند، به بررسي علمي و کارشناسي ابعاد مختلف رشد و يا کاهش جمعيت در کشور پرداخت.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت عصر ایران، تاریخ انتشار: ۰۸ ارديبهشت ۱۳۸۹  

عباس پازوكي: در راستاي ايجاد زمينه براي بحث و گفت‌وگو پيرامون موضوعات و مباحث اصلي مطرح در حوزه‌هاي گوناگون سياسي، اقتصادي و اجتماعي، روزنامه تهران امروز برنامه‌اي براي برگزاري جلسات مناظره ميان صاحبنظران و فعالان اين حوزه طراحي كرده است كه در اولين نمونه، هفته گذشته مناظره آقايان دكتر كواكبيان و دكتر داوري در موضوع تعامل دولت و رسانه تقديم خوانندگان شد. در ادامه اين مباحث، روز گذشته مناظره‌اي پيرامون موضوع مطرح شده از رئيس‌جمهور در مورد موضوع افزايش زاد و ولد ميان آقايان دكتر راغفر استاد دانشگاه و از منتقدان اين طرح و دكتر محمودي، رئيس مركز مطالعات جمعيت ‌كشور، به عنوان مدافع طرح برگزار شد كه متن آن در ادامه تقديم مي‌شود.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت انجمن جمعیت شناسی ایران، تاریخ انتشار: شنبه ، 10 دی 1390

ايلنا: بر اساس طرح ملي تأمين آتيه‌ي مهر امام رضا (ع)، هر نوزادي كه از ابتداي سال 89 به دنيا آمده باشد‏، صاحب يك دفترچه حساب پس‌انداز مي‌شود. دولت يك ميليون تومان به هر كودك متولّد‌شده هديه مي‌دهد و آن‌چنان كه وعده داده است هر ساله نيز مبلغي به حساب اين نوزادان اضافه مي‌شود. به گزارش ايلنا، ‌محمود احمدي‌نژاد، ارائه‌كننده‌ي اين طرح است، او چندي پيش سياست‌هاي كنترل جمعيّتي را نامناسب اعلام كرد و گفت: دو بچّه كافي نيست. رئيس جمهور با اشاره به این‌كه "بنده شعار دو بچّه كافی است را قبول ندارم"، افزود: این مسأله سیاست غلطی بود كه غربی‌ها انتخاب كرده و امروز پشیمان هستند و سرمایه‌ي سنگینی برای حفظ هویّت و فرهنگ خود می‌پردازند، چرا باید در مسیری قرار بگیریم كه نتیجه‌ي آن مشخّص است.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت انجمن جمعیت شناسی ایران، متن اين مصاحبه روز پنج‌شنبه ۹ ارديبهشت ۱۳۸۹ در روزنامه‌ي اطّلاعات (ويژه‌ي ايرانيان خارج از كشور) چاپ شده است.

دكتر محمّد ميرزايي، استاد گروه جمعيت‌شناسي دانشگاه تهران در گفت‌وگو با "روزنامه‌ي اطّلاعات" آهنگ رشد جمعيّت كشور را در حال حاضر 56/1 درصد عنوان مي‌كند و مي‌گويد: "اگر افزايش جمعيّت با اين نرخ ادامه پيدا كند، تا كم‌تر از 50 سال آينده، جمعيّت ايران دو برابر (يعني 150 ميليون نفر) خواهد شد." ميرزايي به سه شاخص مهم در علم جمعيّت‌شناسي اشاره مي‌كند و مي‌گويد: "در بين عامّه‌‌ي مردم و حتّي برخي مسئولان، رقم مطلق جمعيّت بيش‌تر مورد توجّه قرار مي‌گيرد، امّا متخصّصان علم جمعيّت‌شناسي، علاوه بر اين شاخص، آهنگ (نرخ) رشد و ساختار سنّي جمعيّت را مورد توجّه قرار مي‌دهند." او درباره‌ي پيش‌بيني وضع جمعيّت كشور طيّ دهه‌هاي آينده توضيح مي‌دهد: "اگر افزايش جمعيّت ايران با آهنگ رشد فعلي ادامه پيدا كند، خواه ناخواه رقم جمعيّت ايران تا 50 سال آينده به 150 ميليون نفر خواهد رسيد.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت انجمن جمعیت شناسی ایران، تاریخ انتشار: دوشنبه ، 9 بهمن 1391

دکتر محمد جلال عباسی شوازی، استاد گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران و محقق در موسسه تحقیقات جمعیتی دانشگاه ملی استرالیا است. وی تحقیقات مستمری در حوزه باروری، تحولات خانواده و بهداشت باروری در ایران به انجام رسانده و در حال حاضر نیز تحقیقاتی در زمینه پناهندگان و مهاجران افغانستانی در ایران در دست اجرا دارد. حاصل تحقیقات دکتر عباسی به‌صورت مقالات علمی در مجلات معتبر ملی و بین‌المللی به چاپ رسیده و کتاب وی تحت عنوان تحولات باروری در ایران (The Fertility Transition in Iran) برنده جایزه کتاب جمهوری اسلامی ایران در سال 1389 شد. همکاری‌های وی با مراکز علمی در دانشگاه‌های معتبر جهان، زمینه مناسبی برای معرفی و شناخت تحولات جمعیتی در ایران فراهم کرده است. وی بنیانگذار انجمن جمعیت‌شناسی آسیا است و در حال حاضر ریاست این انجمن را بر عهده دارد. به پاس خدمات ارزشمند علمی و پژوهشی‌اش، سازمان ملل وی را به عنوان برنده جایزه جمعیت سازمان ملل در سال 2011 انتخاب نمود.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت انجمن جمعیت شناسی ایران، تاریخ انتشار: پنجشنبه ، 12 بهمن 1391

سیاست‌گذاری‌ جمعیّت با وعده و وعید راه به جایی نمی‌برد، ایران تا سه دهه‌ی دیگر رشد منفی نخواهد داشت. سیاست‌های جمعیّتی به مجموعه‌ای از تدابیر و قوانینی گفته می‌شود که دولت‌ها برای بهبود وضعیّت و کیفیّت جمعیّت وضع و اجرا می‌کنند. طرّاحی، اجرا و بازنگری سیاست‌های جمعیّتی یکی از وظیفه‌های هر دولت به شمار می‌رود. این بخشی از گفته‌های محمّدجلال عبّاسی ‌شوازی، استاد گروه جمعیّت‌شناسی دانشگاه تهران و پژوهشگر مؤسّسه‌ی تحقیقات جمعیّتی دانشگاه ملّی استرالیا است که پژوهش‌های بسیاری در حوزه‌ی باروری، تحوّلات خانواده و بهداشت باروری در ایران انجام داده است. وی در گفت‌وگو با دُخت‌ایران به بررسی سیاست‌های جمعیّتی در ایران و عوامل تأثیرگذار بر آن پرداخته است.

 تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت خبرگزاری خبرآنلاین  http://www.khabaronline.ir/detail/237194/، تاريخ انتشار: ۱۳۹۱/۵/۳۱

رئیس انجمن جمعیت‌شناسی:جمعیت سالی نیم درصد هم رشد کند، کافی است / نباید سیاست های تنظیم خانواده حذف شود

موضوع افزایش جمعیت همچنان ادامه دارد، برخی کارشناسان معتقدند که برای رشد جمعیت باید زیرساختهای اقتصادی را فراهم کرد.

امید کریمی- زهرا تالانی: تبلیغات افزایش جمعیت در ایران، با حذف سیاست های تنظیم خانواده شروع شد. سیاست هایی که بیش از اینکه به کنترل جمعیت بپردازد، به بهداشت باروری نگاه داشت. اما پیش از اینکه تنظیم خانواده از دستورکار وزارت بهداشت خارج شود، بحث هایی سر ظرفیت های ایران برای جمعیتی دو حتی سه برابر جمعیت فعلی مطرح شد. دکتر محمودی، رئیس مرکز مطالعات جمعیت شناسی آسیا و اقیانوسیه در گفتگویی با خبرآنلاین، از قول دکتر محمد میرزایی، رئیس انجمن جمعیت شناسی عنوان کرد که ایران ظرفیت جمعیت 200 میلیون نفر را هم دارد. این نقل قول یکی از بهانه های دعوت از دکتر میرزایی، برای حضور در کافه خبر بود. اما در این گفتگو به راهکارهای متعادل تری برای حفظ اندام واره جمعیت ایران رسیدیم.

گفتگوی خبرآنلاین با رییس انجمن جمعیت شناسی را بخوانید؛

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت انجمن جمعیت شناسی ایران، تاریخ انتشار: چهارشنبه ، 6 دی 1391

گروه دین و اندیشه "خبرگزاری دانشجو"؛ این روزها بحث در مورد جمعیّت، کاهش بارز تعداد فرزندان بسیار مطرح می شود که گاهی نگران کننده می باشد و هر کسی نیز در این زمینه اظهار نظر می نماید؛ عده ای معتقدند کاهش جمعیّت نداریم در حالی که اگر خوب نگریسته شود مشخص می‌گردد که این نگاه بلند مدت نیست و فضای کنونی را در بر می‌گیرد. در صورتی که بحث جمعیّت و یا حرکت به سوی افزایش آن از مواردی است که دارای ابعاد پیچیده است و به سادگی نمی‌توان در مورد آن اظهار نظر کرد؛ به طوری که هم اقدامات مقطعی کافی نیست و هم اقدامات شتاب‌زده نیز در این زمینه خطرناک می باشد. در همین راستا با دکتر حسین محمودیان، استاد جمعیّت‌شناسی دانشگاه تهران به گفت‌و‌گو نشستیم که در ادامه می آید: