نوشته شده توسط: حسین ضرغامی
با سلام خدمت همه دوستان و علاقمندان به جمعیت شناسی و مطالعات جمعیتی و داوطلبان گرامی برای دوره دکتری جمعیت شناسی
برخی از افراد در مورد وضعیت امتحان دکتری و منابع آن از من سوال کردند که در پاسخ این دوستان و دیگر افراد آنچه را به نظرم رسید و نیز با مشورت با دیگر دوستانی که سال گذشته در امتحان شرکت کرده بودند مطالبی را خدمتتان عرض می کنم. بدیهی است که این موارد و مطالب صرفا جنبه پیشنهادی دارند و تکیه صرف بر این منابع نباید صورت گیرد. خود هر فرد باید دنبال منابع بهتر و دقیقتر باشد و در نظر داشته باشد مطالبی که اینجا ارایه می شود برمبنای اطلاعات شخصی اینجانب می باشد که احتمالا کامل و دقیق نیست. همچنین لازم به یادآوری است که اینجانب بر مبنای شیوه قبلی پذیرفته شده ام و آشنایی دقیقی با شیوه جدید ندارم.
در مورد حوزه زبان به نظر می رسد اطلاعات عمومی و اطلاعات تخصصی در حوزه علوم اجتماعی و نه صرفا جمعیت شناسی لازم باشد.
در حوزه روش تحقیق عینا پاسخ یکی از دوستانی که سال گذشته در امتحان شرکت کرده بود را برایتان نقل می کنم:
راجع به دروس تخصصی آزمون دکتری سال 91 به عرض میرساند که در درس روش تحقیق برخی سئوالات برای من ناآشنا بود که به نظر از حوزه علوم رفتاری طرح شده بود سئوالی راجع به معالات ساختاری یا تحلیل عاملی نیامده بود اما برای مرحله دوم آزمون تشریحی قطعا از این دوموضوع سئوال خواهد بود. اما از تحلیل مسیر، آزمونهای آماری (پارامتری- ناپارامتری)، طرحهای آزمایشی (پانل- شبه پانل و ...) سئوال آمده بود.
به نظر می رسد سوالات روش تحقیق در مرحله آزمون کتبی متمرکز بیشتر از کتب روش تحقیق مناسب دوره لیسانس طراحی شده و ظاهرا تاکید بیشتر بر جنبه روش کیفی بوده است. البته دوره گذشته، قبل از مصاحبه آرمون دیگری به صورت کتبی برگزار شد که در آن سوالات تخصصی در حوزه روشهای تحقیق ارایه شده در دوره ارشد جمعیت شناسی مطرح گشته بود. اینکه امسال چنین آزمونی برگزار شود یا خیر هنوز مشخص نیست.
در حوزه دروس تخصصی جمعیت شناسی،
15 سئوال مربوط به دروس دوره کارشناسی بخصوص روشهای تحلیل جمعیت بود که لازم است تسلط کافی در این زمینه باشد. برای سئوالات باروری و مرگ و میر هم لازم است مطالب درسی دوره کارشناسی ارشد و مقالات وکتابهای اساتید مربوطه مطالعه شود. به نظر می رسد کتاب روشهای تحلیل جمعیت با تاکید بر باروری و مرگ و میر دکتر حسن سرایی، کتاب گفتاری در باب جمعیت شناسی کاربردی دکتر محمد میرزایی، کتاب درآمدی بر مطالعات جمعیتی دیوید لوکاس و پاول می یر ترجمه دکتر حسین محمودیان می تواند بسیار مناسب و مفید باشد. البته واضح است که دیگر کتابها هم باید در کنار آنها مطالعه گردد.
در ضمن نمونه سوالاتی از دوره های گذشته امتحانات در همین وبلاگ موجود است که بیشتر مناسب مرحله دوم کتبی (در صورت برگزاری آن) می باشد.
مجددا یادآوری می شود که این مطالب صرفا جنبه پیشنهادی دارد و باید تحقیق بیشتری توسط داوطلب صورت گیرد.
موفق و پیروز باشید
