مطالعات جمعیتی

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت خبر آنلاین، ۲۸ مردادماه ۱۳۹۲

امید کریمی، شیماسادات عطری: جمعیت ایران به سمت پیر شدن می رود. این وعده ای است که ظاهرا فراری از آن وجود ندارد. حکومت تلاش می کند این روند را کند و در مرحله بعد برعکس کند. یعنی دوباره جمعیت ایران جوان شود. درواقع تلاشی که از دو سال گذشته شروع شده و مقام معظم رهبری هم درباره آن تذکر داده اند، نه برای افزایش جمعیت که برای حفظ هرم سنی جمعیت ایران است. هرمی که فعلا جوانان، بیشترین اعضای آن هستند. 

اما تلاش ها برای تعدیل جمعیت به افزایش جمعیت تعبیر شده است. شاید ایراد از نوع بیان رییس جمهور سابق و بعد هم مسوولان رده پایین تر دیگر است. یکی از آنها حتی گفت هر خانواده باید ۵-۶ فرزند داشته باشد. مواضع اینچنینی و اصرار به تاثیر نداشتن مسایل اقتصادی در فرزندآوری و البته بررسی مشوق های ضعیف اقتصادی که حتی مقام معظم رهبری هم به کم تاثیر بودن آن اشاره کردند، از دیگر عواملی است که دافعه ای برای تشویق به فرزندآوری و زاد و ولد ایجاد کرده است. 

سال گذشته با دکتر محمدجواد محمودی، رییس مرکز مطالعات و پژوهش های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه درباره لزوم افزایش جمعیت حرف زدیم .این مرکز با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی و در ماه های پایانی دولت دهم ارتقا یافت به "موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور" بدل شد.

درباره دلایل وجود چنین موسسه‌‌ای در ایران با دکتر محمودی گفت و گو کردیم. البته مسیر گفت و گو به جایی رفت که احتمالا بحث های تازه ای را پیش می کشد. 

این نخستین گفت و گوی محمودی در جایگاه ریاست موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور است.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه شرق، شماره 1160، پنجشنبه 23 دی ماه 1389

اشاره: مطلبی که از نظر می­گذرد عنوان مصاحبه­ای است که با همین عنوان در شماره­ی 1160 روزنامه­ی شرق به تاریخ 23 دی ماه 1389 چاپ شده است. دكتر حبيب‌الله زنجاني از اوّلين كساني است كه درباره­ی سالخورده­شدن جمعيّت ايران بر اثر كنترل شديد مواليد هشدار داده است. او پيش‌بيني مي‌كند اگر كنترل جمعيّت به همين ترتيب پيش برود، در يك دوره­ی 40ساله نزديك به 20 درصد جمعيّت را در مرحله­ی سالخوردگي قرار خواهند داد. به گفته­ی زنجاني پيامدهاي سالخوردگي بسيار سنگين است و تنها گروه سالمندان را دربرنمي‌گيرد بلكه اثرات سنگين‌تري را بر نظام درماني، اشتغال و سياست‌هاي تأمين اجتماعي برجا مي‌گذارد.

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: خبرگزاری فارس، ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۹

محمد جواد محمودي در گفت‌و‌گو با خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس «توانا» با طرح اين پرسش كه آيا زمان تجديد‌نظر در سياست‌هاي جمعيتي فراهم شده است يا خير، اظهار داشت: در بند «ج» قانون برنامه نخست توسعه (تصوير كلان برنامه) كه مربوط به خطوط كلي سياست تجديد‌ مواليد كشور است، آمده است «بر مبناي بررسي‌هاي به عمل آمده اعمال سياست تعديل مواليد از 4/6 مولود زنده (بقاي حدود 5/6 فرزند) به دنيا آمده در طي دوران بالقوه باروري يك زن (سال 1365) به 4 نوزاد در سال 1390 و كاهش نرخ رشد طبيعي جمعيت از 2/3 درصد به 3/2 درصد در همين مدت با توجه به ساختمان فعلي بسيار جوان جمعيت، ويژگي‌هي زيستي و فرهنگي جامعه امكان‌پذير خواهد بود.» رئيس مركز مطالعات و پژوهش‌هاي جمعيتي آسيا و اقيانوسيه ادامه داد:

منبع: ماهنامه اقتصاد ایران، سال سیزدهم، شماره­ی 143، دی ماه 1389، ص 86.

نگرش­های مختلف به جمعیّت ایران و افزایش و کاهش میزان رشد سالانه­ی آن، بُعد تازه­ای یافته و به دلیل اهمیّتی که به ویژه برای آینده­ی کشور دارد، مورد توجّه محافل علمی و دانشگاهی قرار گرفته است. واقعیّت این است که شمار و ساختار جمعیّت هر کشوری، از جمله کشور ما، در هر زمانی از چنان اهمیّتی برخوردار است که نباید هرگز آن را از نظر دور داشت و تصوّر کرد که با یک بار اندیشیدن به جمعیّت، همه­ی مسایل آن در همه­ی زمان­ها و مکان­ها فیصله یافته و دیگر نیازی به اندیشه و اقدامی نو نخواهد بود. ایران در گذشته کشوری جمعیّت­گرا بوده و مثل هر امپراطوری دیگر، علاقه به افزایش جمعیّت داشته و آن را وسیله­ی قدرت و برتری می­دانسته است. این فکر تنها مربوط به ایران نبوده است. شاید معروف­ترین گفته از این دست، بیان مائو تسوتنگ رهبر سایق چین باشد که در یک سخنرانی خطاب به مردم انقلاب­کرده­ی آن کشور گفت: "مردم! فراموش نکنید که تنها سرمایه­ی چین وجود هفتصد میلیون چینی است! زیرا هر چینی با دو دست برای کارکردن و یک دهان برای خوردن متولّد می­شود.

منبع: روزنامه شرق، شماره 1160، پنجشنبه 23 دی ماه 1389