مطالعات جمعیتی

وبلاگی در زمینه جمعیت شناسی، آمار، روشهای تحقیق و دیگر زمینه های مرتبط (09108349508)

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

نويسنده: حسين حاج حسيني
منبع: فصلنامه راهبرد، شماره 41، پاييز 1385، صص249 - 245.

چکيده
 

در اين مقاله در راستاي ارائه تئوري هاي مربوط به مهاجرت، نخست به بيان مباني نظري در خصوص پديده مهاجرت پرداخته و سپس مدل هاي جاذبه و دافعه را تعريف نموده و به دو مدل روانشتاين(Ravemstian) و اورت اس لي در اين رابطه اشاره مي گردد. در ادامه نظرات زيمپ(zimop) و استافر(staffer)، لاوري و راجرز، اسکوتز و شاستاد مطرح مي گردند. سپس ضمن ارائه تعاريفي از الگوهاي توسعه اي مهاجرت، نظريه الگوي اقتصاد دو بخش توسعه آرتور لوئيس طرح گرديده و به دنبال آن مدل سرمايه گذاري انساني و هزينه و فايده شاستاد و داونز ارائه مي گردد. نظريه اقتصادي مهاجرت مايل تودارو و مدل شبکه اي و مدل رفتاري توماس و زنائيسکي و در ادامه مدل سيستمي، مابوگونج و نهايتا مدل وابستگي به نظريه محروميت نسبي استارک و ونگ از جمله نظرياتي هستند که در اين مقاله مورد بررسي و مدافعه قرار مي گيرند.
کليد واژه ها
مدل هاي جاذبه و دافعه، الگوهاي اقتصادي مهاجرت، مدل شبکه اي، رفتاري و سيستمي مهاجرت، مدل وابستگي و نظريه محروميت نسبي.

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم مرداد ۱۳۹۲ساعت 21:33  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

 

نويسنده: حسين حاج حسيني
منبع: فصلنامه راهبرد، شماره 41، پاييز 1385، صص249 - 245.
 http://www.rasekhoon.net/article/show-102054.aspx


 3. نظريه الگوي اقتصادي دو بخشي توسعه 
 
نخستين و معروف ترين الگوي توسعه که مهاجرت نيروي کار روستايي به شهر را جزو لاينفک جريان توسعه اقتصادي مورد توجه قرار داد، توسط آرتورلوئيس (Arthur Lewis 1961) تعديل و بسط داده شد.
اين الگو در اواخر دهه 1950 و اوايل دهه 1960 به عنوان نظريه عمومي پذيرفته شده در مورد کشورهاي جهاني سوم که نيروي کار اضافي داشتند مطرح شد. براساس اين الگو جامعه از دو بخش اقتصادي تشکيل مي شود:
1. بخش سنتي معيشتي روستايي که با نيروي کار مازاد و داراي بهره وري پايين يا بدون بهره وري مشخص مي شود.
2. بخش صنعتي شهري که داراي بازده توليد بالا و اشتغال کامل است. بنابراين نيروي کار اضافي روستايي به تدريج از بخش سنتي به اين بخش منتقل مي شود. اين الگو، مهاجرت را در يک ساز و کار (مکانيسم) متعادل کننده مي داند و نظريه پردازان اين الگو معتقدند که به علت دستمزدهاي بالا و ميزان اشتغال بيشتر در بخش صنعتي نوين، مهاجرت از بخش سنتي معيشتي به بخش صنعتي نوين جريان پيدا مي کند. اين وضعيت، سطح توليد بخش صنعتي و سود سرمايه داري را افزايش داده، سپس سود به دست آمده (بعد از پرداخت دستمزدها) مجدداً توسط سرمايه داران به بخش صنايع نوين سرمايه گذاري مي شود. بدين ترتيب اين امر موجب افزايش تقاضاي کار از بخش سنتي گرديده، در نتيجه مهاجرين بيشتري از روستا به سوي بخش صنعتي نوين روانه مي شوند، اين روند تا زماني ادامه مي يابد که نيروي کار اضافي در روستا وجود داشته و نيز تقاضاي کار براي آن در شهر موجود باشد. طبق اين نظريه، مهاجرت امري مطلوب و نوعي مکانيسم متعادل کننده جوامع براي بقا و دوام نظام اجتماعي است.

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم مرداد ۱۳۹۲ساعت 21:28  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت بی سرزمین تر از باد http://sabtorabt.blogfa.com/post/380

 

چکيده

در اين مقاله در راستاي ارائه تئوري هاي مربوط به مهاجرت، نخست به بيان مباني نظري در خصوص پديده مهاجرت پرداخته و سپس مدل هاي جاذبه و دافعه را تعريف نموده و به دو مدل روانشتاين(Ravemstian) و اورت اس لي در اين رابطه اشاره مي گردد. در ادامه نظرات زيمپ(zimop) و استافر(staffer)، لاوري و راجرز، اسکوتز و شاستاد مطرح مي گردند. سپس ضمن ارائه تعاريفي از الگوهاي توسعه اي مهاجرت، نظريه الگوي اقتصاد دو بخش توسعه آرتور لوئيس طرح گرديده و به دنبال آن مدل سرمايه گذاري انساني و هزينه و فايده شاستاد و داونز ارائه مي گردد. نظريه اقتصادي مهاجرت مايل تودارو و مدل شبکه اي و مدل رفتاري توماس و زنائيسکي و در ادامه مدل سيستمي، مابوگونج و نهايتا مدل وابستگي به نظريه محروميت نسبي استارک و ونگ از جمله نظرياتي هستند که در اين مقاله مورد بررسي و مدافعه قرار مي گيرند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم مرداد ۱۳۹۲ساعت 21:22  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت دموگرافی

روزنامه آرمان: «تمایل برای به‌ وجود آوردن خانواده‌ی بی‌فرزند رو به گسترش است.» این پیام خطرناکی برای جامعه‌ی امروز محسوب می‌شود. این موضوع تمام محدوده‌ی شهری حتّی بخش مرفّه‌نشین پایتخت را دربر می‌گیرد. به گفته‌ی امیر عرفانی، کارشناس جمعیّت‌شناسی دانشگاه نیپسینگ کانادا، امروزه افرادی که درآمد بالاتری دارند و ساکن مناطق بالای تهران هستند تمایل بیشتری برای داشتن تک فرزند از خود نشان می‌دهند و حتی شمار قابل‌توجهی از آنها در مواجهه با این‌که فرزندی نداشته باشند، بیمی ندارند و حتی از آن استقبال می‌کنند. به مناسبت 20 تیرماه روز جهانی جمعیّت نشستی درباره‌ی آخرین آمار جمعيّتي ايران تشکیل شد. در این نشست، همچنین طرحی پژوهشي در حوزه‌ی جمعيّت و نرخ باروري استان تهران توسّط دكتر عرفاني استاد دانشگاه نیپسینگ كانادا ارائه شد. در این نشست امیر عرفانی درباره‌ی این موضوع که حتّی زوجین در صورت داشتن شرایط ایده‌آل زندگی هم راضی به داشتن بیش از دو فرزند نیستند، گفت: در طرح کنونی باروری کاهش پیدا کرده و به یک بچّه رسیده است، براساس سرشماری سال 90 برای تمام نقاط شهری ایران نرخ 1/12 بچّه برآورد شده است، این درحالی است که شهر تهران با اندکی کاهش از سطح باروری شهری ایران قرار گرفته است. بنابراین، این یک هشدار است که باروری در تهران نسبت به برآورد کلّی شهر‌های ایران در خطر کاهش است. این زنگ خطری است برای تمام مسئولانی که در این حوزه فعّالیت می‌کنند. برآوردها نشان می‌دهد که در گستره‌ی سنّی باروری، عمدتاً کاهش باروری در سنین پایین است که به‌دلیل افزایش سنّ ازدواج و ماندن در سنین تحصیل به وجود آمده است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم مرداد ۱۳۹۲ساعت 0:46  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده  توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت انجمن جمعیت شناسیی ایران

به مناسبت سال جهانی آمار، مرکز آمار ایران و پژوهشکده‌ی آمار با حمایت و همکاری صندوق جمعیّت سازمان ملل متّحد، انجمن جمعیّت‌شناسی ایران و انجمن آمار ایران پنجمین همایش آمار رسمی ایران را در روزهای 5 و 6 آذر ماه 1392 در تهران برگزار می‌کنند. این همایش در شش محور عمده‌ی مبانی علمی و فنّی سرشماری، ساختار و توزیع جمعیّت، پویایی‌شناسی جمعیّت، ویژگی‌های اجتماعی جمعیّت، ویژگی‌های اقتصادی جمعیّت و ویژگی‌های مسکن سازمان یافته است. در فراخوان همایش آمده است که اهداف عمده‌ی همایش ارائه‌ی تحلیل‌های اقتصادی ـ اجتماعی نتایج سرشماری، توسعه و ترویج چگونگی بکارگیری نتایج سرشماری در سطوح مختلف سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و مدیریّت، ارائه ی روش‌های نوین سرشماری و گردآوری داده و ارائه‌ی روش‌های نوین پیوند داده‌های سرشماری با سایر داده‌های حاصل از طرح‌های نمونه‌گیری و آمارهای ثبتی می‌باشد. آخرین مهلت ارسال چکیده‌ی مقاله اوّل شهریور 1392 و آخرین مهلت ارسال مقاله‌ی کامل 15 مهر 1392 می‌باشد.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم مرداد ۱۳۹۲ساعت 0:35  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع خبر: سایت انجمن جمعیت شناسی ایران

این مجلّه، اوّلين نشريه‌ی تخصّصي در حوزه‌ی جمعيّت با ترتيب فصل‌نامه در زمينه‌ی علوم انساني و به روش علمي و پژوهشي با دو زبان فارسي و انگليسي می‌باشد که از بهمن ماه 1391 مجوّز چاپ و انتشار گرفته است. مدير مسئول فصل‌نامه دكتر محمّد جواد محمودي رئیس مؤسّسه‌ی مطالعات و پژوهش‌های جمعیّتی آسیا و اقیانوسیه و سردبیر دکتر شهلا کاظمی‌پور معاون پژوهشی مؤسّسه می‌باشند. اين فصل‌نامه موضوع‌ها و محورهایی چون باروري، اشتغال و بيكاري، فقر، مرگ‌ومير و جداول عمر، ازدواج، طلاق و خانواده، گردشگري، مهاجرت، پيش‌بيني جمعيّت،‌ سالمندي، ساختار سنّي جمعيّت،‌ آموزش، وضعيّت مسكن، تنظيم خانواده و بهداشت باروري، توسعه، جمعيّت و فرهنگ، ارزيابي داده‌ها و آمارهاي جمعيّتي،‌ محيط زيست، ارزيابي سياست‌هاي جمعيّتي، ارزيابي نتايج سرشماري در زمينه‌هاي مختلف و نگرش سنجي در زمينه‌ی مباحث جمعيّت و جامعه را پوشش می‌دهد.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم مرداد ۱۳۹۲ساعت 0:30  توسط Hossein Zarghami  |